w Fundacja Poetariat rodzi się coś niezwykłego – GENIS LOCI (duch miejsca, bardzo wyjątkowego miejsca, bo Ziemi Łódzkiej!)

Jest to piętnasta publikacja książkowa autorstwa Magdalena A. Kapuścińska. Ten wspaniały projekt mógł powstać dzięki grantowi Marszałka na promocję województwa łódzkiego.

O samej książce niech wypowie się dumna matka tego dzieła!

Zbiór „Nowe legendy i dawne sekrety Ziemi Łódzkiej” to fascynująca i potrzebna podróż w głąb lokalnej tożsamości. Stanowi on pomost między historycznymi fundamentami regionu (fabryki Łodzi, ceramika Bolimowa, cukrownia Niedzielska) a ponadczasowymi archetypami ludowych wierzeń. Książka ta nie jest jednak prostym powieleniem kanonicznych podań. Jej siła tkwi w zręcznym remiksie tradycji z dydaktyzmem epoki post-industrialnej, oferując czytelnikowi, zwłaszcza młodemu, gotowy klucz do zrozumienia złożoności Ziemi Łódzkiej – od sfery mitu, po realia społeczne.

Nowo napisane legendy konsekwentnie budują genius loci (ducha miejsca) regionu. Ziemia Łódzka przestaje być jedynie tłem, a staje się aktywnym uczestnikiem opowieści, miejscem, gdzie magia tkactwa (opowieść o Tęczowym Pasiaku) splata się z magiczną nicią przemysłowej rewolucji (Tajemnica Złotej Nici).

Charakterystyczne dla zbioru jest ujęcie historii w formę etymologiczną i topograficzną: Łódź jest uświęcona przez postać założyciela Janusza (narracja o łodzi) i postacie historyczne (Jan Długosz, Felicja Rymarkiewicz, Artur Rubinstein, Władysław Reymont, Julian Tuwim), co łączy mit założycielski z późniejszą sławą “Ziemi Obiecanej”. Łęczyca jest trwale związana z figurą Diabła Boruty, który w tych opowieściach ewoluuje z symbolu zła w psotnego strażnika regionalnych smaków i barw, oswojonego przez ludowy spryt i dobroć (Hania, Filip i Maja). Inne miejsca, takie jak Biała Rawska (Cudowne Jabłka), Bolimów (Bolimowski Ptaszek), czy Radomsko (Modystka Zuvika), zyskują swoje mity założycielskie związane z regionalnym rzemiosłem, naturą lub działalnością gospodarczą (cukrownia w Niedzielsku).

Kluczowym zabiegiem autorskim jest przeniesienie akcentu z wielkich, historycznych herosów na postacie zwykłe, często dziecięce. To dzieci – Hania, Ania, Filip i Maja, Ola, Jasiek, Marysia, czy Zosia – stają się wehikułem zmiany. Ich ciekawość, odwaga i empatia (Waga Świętego Wojciecha) są siłą napędową, która odkrywa zapomniane historie, uczy szacunku do pracy, wskazuje drogę do prawdy, wzywa do ochrony przyrody (Piotr i aktywizm w Załęczańskim Parku Krajobrazowym).

Postacie historyczne są przedstawione nie jako pomniki, lecz jako ludzie pełni pasji, której echo wciąż rezonuje w regionie. Ich życiorysy służą jako inspiracja, podkreślając, że geniusz rodzi się z lokalnej gleby.

Zbiór odważnie wplata w opowieści trudne tematy historyczne i społeczne, jednocześnie łagodząc je magicznym płaszczem legendy.

Fragment „Zapomniane Historie Ziemi Łódzkiej” w unikatowy sposób dotyka kwestii zapomnianych ofiar wojny (Zofia, Janek, Maria), tworząc poruszający apel o kultywowanie pamięci.

Historia Łodzi i Niedzielska ukazuje dwa oblicza rozwoju – z jednej strony niesprawiedliwy wyzysk robotników (Księży Młyn), z drugiej, odpowiedzialność i dobroczynność lokalnych właścicieli (Pani Felicja Rymarkiewicz), dzięki którym region się rozwijał.

Baśń z wapienia i wody w Załęczańskim Parku Krajobrazowym to współczesna apologia ekologii, gdzie tradycyjny mit ustępuje miejsca nowoczesnemu mitowi ochrony przyrody i dialogu człowieka ze zwierzętami.

Styl narracji jest ciepły, przystępny i pełen metafor, balansując między tradycyjną formą baśni a współczesną opowieścią dydaktyczną. Język jest bogaty w regionalizmy (żurek, prażoki, pasiak), co autentyzuje opowieści.

„Nowe legendy i dawne sekrety Ziemi Łódzkiej” to dzieło, które powinno znaleźć się w kanonie regionalnej literatury. Jest to nie tylko zbiór opowieści, ale świadectwo tożsamości kulturowej, zaproszenie do aktywnego odkrywania historii i wezwanie do pielęgnowania wartości: dobroci, sprawiedliwości i pamięci.

Książka ta uczy, że największa magia tkwi w małych, codziennych gestach i w świadomości, że w każdym z nas drzemie talent, a region jest żywą skarbnicą, która czeka na to, by ją opowiedzieć na nowo.

Projekt zrealizowany został dzięki wsparciu grantowemu Marszałka na promocję Województwa Łódzkiego w związku realizacją działań o charakterze twórczym i artystycznym w 2025 ❤

Partnerem działania jest Województwo Łódzkie – Urząd Marszałkowski ❤

https://www.facebook.com/wojewodztwo.lodzkie / ŁÓDZKIE dla Ciebie

https://www.lodzkie.pl

https://www.facebook.com/Łódzkie ŁÓDZKIE dla Kultury

https://www.lodzkie.pl/…/granty-marszalka-na-promocje…

Joanna Skrzydlewska – Marszałek Województwa Łódzkiego

@Urząd Marszałkowski

Łódzkie dla Ciebie

Łódzkie dla kultury

Dziękuję za wsparcie:

Poetariat Dzieciom, Tomikovo, Made in Wieluń, Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna w Wieluniu😘❤ oraz moim bliskim (znajomym i rodzinie) 😘❤ , a przede wszystkim – moim najwspanialszym pod Słońcem – C Z Y T E L N I K O M 😘❤ którzy zamawiają książkę “w ciemno” ❤ (no, może nie tak do końca ciemno 😉 bo znają markę mojej oficyny i wiedzą, że Kapuścińska = High Quality!)

#ŁódzkiedlaKultury#PromocjaŁódzkiego#GrantyMarszałka#UrządMarszałkowski#WojewództwoŁódzkie#RegionŁódzki#NadWartą#NoweLegendy i #DawneSekrety#ZiemiaŁódzka#DuchMiejsca#Wieluń#ILoveIt❤#Pietryna#UlicaPiotrkowska#Łódź, #Łódzia#HollyŁódź

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *